เอทิลีนในอุตสาหกรรม
นันทกา อดิเรกสมบัติ
ถ้าจะพูดถึงเอทิลีน
(ethylene) อาจมีผู้อ่านรู้จักมากกว่าชื่อทาง IUPAC คือ
อีทีน (ethene) เอทิลีนเป็นสารที่ผลิตมากเป็นอันดับสามของประเทศสหรัฐอเมริกา
(ข้อมูลปี 1991) เป็นแก๊สที่ไม่มีสี มีกลิ่นหอม ติดไฟง่ายและอาจเกิดระเบิดได้
ฟังดูแล้วอาจคิดว่ามันอันตรายมาก แต่เอทิลีนก็มีประโยชน์มหาศาลก็ว่าได้
มันสามารถถูกนำไปใช้ในการผลิตสารในอุตสาหกรรมมากมาย เช่น
โพลิเอทิลีน โพลิโพรพิลีน เอทิลีนออกไซด์ เอทิลีนไดคลอไรด์
เอทิลีนไกลคอล ไวนิลคลอไรด์ ไวนิลอะซิเตท เอทิลคลอไรด์ เอทิลีนคลอโรไฮดริน
อะซิทัลดีไฮด์ เอทานอล ไดเอทิลีนไตรเอมีน เอทิลีนไวนิลอะซิเตท
โพลิสไตรีน โพลิเตตระฟลูออโรเอทิลีน โพลิเอทิลีนเทเรพธาเลท
เป็นต้น นอกจากนี้ยังใช้ในการเชื่อมและตัดโลหะ ใช้ทำสารสเปรย์เพื่อให้ผลไม้สุกเร็วขึ้น
จะเห็นได้ว่าประโยชน์มีมากมาย ทางผู้เขียนจะยกตัวอย่างของเอทิลีนให้เห็นในชีวิตประจำวันดังนี้
|
|
โพลิเอทิลีน (C2H2)n
โพลิเอทิลีนเป็นสารประกอบไฮโดรคาร์บอนที่มีการใช้งานอย่างแพร่หลาย
ในวงการอุตสาหกรรม โพลิเอทิลีนมีชื่อเรียกตามสูตรโครงสร้างอีกชื่อหนึ่งว่า
โพลิอีทีน เพราะเป็นสารโพลิเมอร์ที่มีสูตรโครงสร้างง่ายๆ
คือ อีทีน (C2H4) หลายๆ ตัวมาเรียงกันต่อกันด้วยพันธะคาร์บอน
โดยการผ่านกระบวนการทางเคมีที่เรียกว่าโพลิเมอไรเซชัน
โพลิเอทิลีนถูกค้นพบครั้งแรกโดยบริษัท ไอซีไอในปี 1932
และถูกพัฒนาเพื่อผลิตเป็นวัสดุที่ใช้งานในสงครามโลกครั้งที่
2 ในอีก 6 ปีต่อมา และหลังจากนั้นก็มีการนำมาใช้งานในวงที่กว้างขึ้น
|
 |
สารป้องกันการแข็งตัวและตัวละลายน้ำแข็ง
(Antifreeze and de-icers)
|
|
ฟิล์มใสห่ออาหาร (Cling
film)
เมื่อเราเดินไปตามร้านอาหารหรือซุปเปอร์มาร์เก็ตก็คงจะเห็นฟิล์มใสห่ออาหารอยู่ทั่วไปหมด
เจ้าสิ่งนี้ก็ทำมาจากโพลิเอทิลีนด้วยเช่นกัน แต่กระบวนการผลิตค่อนข้างจะพิเศษ
เพื่อให้ได้ฟิล์มที่มีความยืดหยุ่นและมีความปลอดภัยสูงเพื่อให้สามารถใช้สัมผัสกับอาหารได้
สารตั้งต้นที่ใช้ก็จะเป็นโพลิเอทิลีนและสารตัวเติมอื่นๆ
แล้วนำมาผ่านกระบวนการอัดรีดฟิล์มที่เรียกว่า Film extrusion
|
 |