ปีที่ 1 ฉบับที่ 2
ตุลาคม - ธันวาคม 2545
วารสารเคมีน่ารู้
ปีที่ 1 ฉบับที่ 1
กรกฎาคม - กันยายน 2545
|
 |
 |
ไฟและอัคคีภัยเป็นเรื่องของเคมี
ไปสูดโอโซนกันมั้ย
ฝนกรด
ไฟและอัคคีภัยเป็นเรื่องของเคมี
ภิญโญ พานิชพันธ์
 คนส่วนใหญ่มักจะคิดว่าการที่ตึกระฟ้าถล่มที่นครนิวยอร์ค
จากการชนของเครื่องบิน 2 ลำ ในวันที่ 11 กันยายน 2544
นั้น เกิดจากน้ำหนักเครื่องบินและแรงกระแทกอย่างเดียว
น้อยคนที่จะคิดว่า เป็นเพราะการเผาไหม้ของเชื้อเพลิงเครื่องบิน
และสิ่งของภายในตึกที่ระบายความร้อนไม่ทัน ทำให้อุณหภูมิในตึกสูง
จนกระทั่งโครงสร้างโลหะของตึกไม่แข็งแรงพอ ตึกจึงถล่มลงมา
เวลาไฟไหม้บ้าน
ตำรวจดับเพลิงจะพยายามฉีดน้ำเลี้ยงบ้านที่อยู่ใกล้เคียงด้วย
ทั้ง ๆ ที่เปลวไฟที่ไหม้อยู่ไม่ได้ไปสัมผัสถึงตัวบ้านใกล้เคียง
แต่ผู้ที่ดับเพลิงเขารู้ว่ารังสีความร้อน สามารถแพร่ผ่านอากาศทำให้สีทาบ้านใกล้เคียง
หรือไม้กระดานร้อนจนติดไฟได้เอง
วัตถุติดไฟได้อย่างไร 
ความไวไฟของวัตถุ
สารพิษที่เกิดจากการไหม้ไฟ
ความร้อนและรังสีที่เกิดจากไฟไหม้
ประเภทของไฟ
การดับไฟ
ไปสูดโอโซนกันมั้ย
ดร.ชะลอ จารุสุทธิรักษ์
หลายคนคงคุ้นกับประโยคที่ว่า
สดชื่นเหมือนสูดโอโซน หรือ หวานใจของใครบางคนอาจมายืนทำหน้าโรแมนติกใส่คุณ
แล้วกระซิบข้างหูคุณว่า ไปสูดโอโซนกันมั้ยจ๊ะ ฟังจากประโยคเหล่านี้แล้วก็คงมีอีกหลายคนที่นึกว่า
เจ้าโอโซนเนี่ย คงเป็นอะไรสักอย่างที่สูดหายใจเข้าไปเต็มปอดแล้ว
จะรู้สึกชื่นมื่นเหมือนกำลังยืนอยู่ท่ามกลางชายหาดที่มีสายลมพัดเอื่อยๆ
คลอด้วยเสียงคลื่นเบาๆ กระทบเข้ากับโสตประสาทอะไรทำนองนั้น
แต่ก่อนที่จะไปตกปากรับคำกับใครที่จะชวนคุณไปสูดโอโซน
ลองมารู้จักกับเจ้าโอโซนที่ว่านี้ก่อนดีมั้ย บางทีคุณอาจจะเปลี่ยนใจ
โอโซน
จัดเป็นก๊าซชนิดหนึ่งที่มีอะตอมของออกซิเจน 3 อะตอมเป็นองค์ประกอบ
ก๊าซโอโซนเกิดจากการแตกตัวของโมเลกุลของก๊าซออกซิเจน โดยมีรังสีอุลตราไวโอเลตเป็นตัวเร่งปฏิกิริยา
ซึ่งจะทำให้อะตอมออกซิเจนอิสระ 3 ตัวรวมตัวกันกลายเป็นก๊าซโอโซน
กระบวนการที่ทำให้เกิดก๊าซโอโซน เรียกว่า กระบวนการโฟโตไลซิส
(Photolysis) ซึ่งสามารถเกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ เช่น ฟ้าแลบ
ฟ้าผ่า พายุฝนฟ้าคะนอง เป็นต้น หรือ อาจเกิดขึ้นได้จากการกระทำโดยตั้งใจและไม่ตั้งใจของมนุษย์
โดยมนุษย์ผลิตเครื่องกำเนิดโอโซนที่เรียกว่า โอโซไนเซอร์
(Ozonizer) เครื่องมือนี้จะกำเนิดไฟฟ้าที่ให้พลังงานสูง
เพื่อกระตุ้นการแตกตัวของก๊าซออกซิเจน ซึ่งเป็นหลักการเดียวกันกับกระบวนการโฟโตไลซิสตามธรรมชาตินั่นเอง
เนื่องจากโอโซนมีสมบัติในการเกิดปฏิกิริยาที่เรียกว่า
ออกซิเดชัน (Oxidation) สูง เจ้าโอโซนที่ถูกผลิตโดยเครื่องมือประเภทนี้
จึงสามารถถูกนำไปใช้ประโยชน์ในด้านต่าง ๆ อย่างแพร่หลาย
เช่น การฆ่าเชื้อทางการแพทย์ หรือ ในน้ำดื่ม น้ำประปา
หรือใช้ในการบำบัดน้ำเสียจากโรงงานอุตสาหกรรมประเภทต่างๆ
เรียกได้ว่า เจ้าโอโซน นี้ ก็มีประโยชน์ต่อชีวิตประจำวันของเราไม่น้อยเลยทีเดียวนะครับ
แต่ก็ใช่ว่าจะเป็นประโยชน์อย่างเดียว
บางครั้งถ้าใช้เจ้าก๊าซโอโซนไม่ถูกวิธี หรือขาดการควบคุมที่ดี
ก็อาจก่อให้เกิดโทษได้เหมือนกัน ก็ด้วยสมบัติอันทรงพลังในการเกิดปฏิกิริยาออกซิเดชันของมันนั่นเอง
อาจก่อให้เกิดผลเสียต่อสุขภาพของเราได้ ก๊าซโอโซนอาจเกิดขึ้นได้โดยไม่ตั้งใจ
จากการใช้อุปกรณ์ไฟฟ้าที่มีความดันไฟฟ้าแรงสูง เช่น เครื่องเอ็กซเรย์
เครื่องถ่ายเอกสาร เครื่องเชื่อมโลหะไฟฟ้า เป็นต้น การสูดหายใจเอาก๊าซโอโซนเข้าไป
อาจมีผลทำให้เกิดการระคายเคืองต่อระบบทางเดินหายใจ ทำให้หายใจสั้น
วิงเวียน และปวดศีรษะ นอกจากนี้ ยังทำให้เกิดความล้าและสูญเสียประสาทการรับรู้กลิ่นอีกด้วย
การได้รับก๊าซโอโซนทางการหายใจติดต่อกันเป็นเวลานาน อาจเกิดผลเสียต่อระบบทางเดินหายใจและปอดได้
ถ้ารู้อย่างนี้แล้วละก้อ อย่าได้ไปเผลอรับปากใครไปสูดโอโซนจริงๆ
เลยเชียวนะครับ เดี๋ยวจะหาว่า ไม่เตือน
ฝนกรด
ดร. สุวรรณี จรรยาพูน
ภาควิชาเคมี คณะวิทยาศาสตร์
สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง
เมื่อพูดถึงฝนเรามักนึกถึง
น้ำที่เกิดจากการควบแน่นของความชื้นในบรรยากาศ สะอาดสามารถดื่มกินได้
คำนิยามนี้ยังสามารถใช้กับน้ำฝนในปัจจุบันอีกหรือไม่นั้น
ต้องลองมาติดตามดูว่า อะไรเป็นสาเหตุทำให้คุณภาพน้ำฝนเปลี่ยนแปลงไป
การพัฒนาอุตสาหกรรมอย่างรวดเร็วในปัจจุบัน ส่งผลให้ควันดำและก๊าซต่างๆที่ระบายออกจากปล่องของโรงงานอุตสาหกรรม
และท่อไอเสียของรถยนต์ปนเปื้อนอยู่ในบรรยากาศในปริมาณค่อนข้างสูง
แม้ว่าฝนจะช่วยชะสารเหล่านี้ในบรรยากาศให้เจือจางลง แต่น้ำฝนกลับกลายเป็นฝนกรดที่ก่อให้เกิดปัญหาทางสิ่งแวดล้อม
ฝนตามธรรมชาติ
ฝนกรด
ผลกระทบของฝนกรด
|
|
ย้อนหลัง
ปีที่ 1 ฉบับที่
1 เดือน กรกฎาคม - กันยายน 2545
-
สารเคมีอันตราย ฟ้องด้วยข้อมูล
-
เส้นทางลำเลียงสินค้าอันตราย บริเวณกรุงเทพฯ
-
การประชุมระดมสมอง เรื่อง "การจัดทำแผนปฏิบัติการ ภายใต้แผนแม่บท
พัฒนาความปลอดภัยด้านเคมีวัตถุแห่งชาติ ฉบับที่ 2 (พ.ศ. 2545 -
2549)"
-
สารเติมแต่งในน้ำมัน กับผลกระทบทางสิ่งแวดล้อม
|
ภาควิชาเคมี คณะวิทยาศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง
ถนนฉลองกรุง เขตลาดกระบัง กทม. 10520
โทร 0-23264339-53 ต่อ 351 หรือ 0-27373000 ต่อ 6229 Fax 0-23264415
ตู้ ป.ณ. 23 ไปรษณีย์ลาดกระบัง กทม. 10520
Email : chemdigestthai@netscape.net |
|
