Non-handicapped Planning for Disabled persons and Elderly
สภาพแวดล้อมที่สมบูรณ์เอื้ออาทรต่อผู้ชราและคนพิการ

โดย : อ . อริยา อรุณินท์ (Ariya 'Narm Aruninta)
ภาควิชาภูมิสถาปัตยกรรม คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์
สำหรับ "สาระศาสตร์" การประชุมทางวิชาการ ครั้งที่ 1 จัดโดย ภาควิชาสถาปัตยกรรมศาสตร์ คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ /จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ระหว่างวันที่ 16-17 ตุลาคม 2540

หากจะให้หาความสำคัญของการออกแบบ เพื่อเหล่ากลุ่ม คนพิการและคนชราแล้ว หลายๆ คนคงถามหา เหตุผลว่า ทำไมเกิดจะต้องคำนึงถึงคนกลุ่มน้อยเหล่านี้ ถ้าเทศบัญญัติและกฎหมายควบคุมอาคาร ไม่ได้บังคับ?, การออกแบบเหล่านี้ ล้วนแต่นำมาซึ่งมูลค่าการก่อสร้างที่เพิ่มขึ้น, ออกแบบแล้วจะมีคนใช้หรือ? , อะไรคือมาตรฐานและความเหมาะสม-พอดี?, ฯลฯ

ไม่ทราบว่าเหตุผลนี้ที่ของคัดจากหมวด ๓ ของรัฐธรรมนูญ แห่งราชอาณาจักรไทย (๒๗ กันยายน ๒๕๔๐) ซึ่งกล่าวถึงสิทธิและเสรีภาพของชนชาวไทย จะพอเพียงหรือไม่ ดังได้กล่าวไว้ในมาตรา ๓๐ ว่าการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมต่อบุคคล เพราะเหตุของความแตกต่างในเรื่องถิ่นกำเนิด เชื้อชาติ ภาษา เพศ อายุ สภาพร่างกาย หรือสุขภาพ สถานะของบุคคล ฐานะทางเศรษฐกิจหรือสังคม ความเชื่อทางศาสนา การศึกษาอบรม หรือความคิดเห็นทางการเมือง อันไม่ขัดต่อบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญ จะกระทำมิได้ มาตรการที่รัฐกำหนดขึ้น เพื่อขจัดอุปสรรคหรือส่งเสริมให้บุคคลสามารถใช้สิทธิและ เสรีภาพได้เช่นเดียวกับ บุคคลอื่นย่อมไม่ถือเป็นการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมตามวรรคสาม.... และมาตรา ๕๕ ว่าบุคคลซึ่งพิการหรือทุพพลภาพมีสิทธิได้รับสิ่งอำนวยความสะดวก อันเป็นสาธารณะและความช่วยเหลืออื่นจากรัฐทั้งนี้ตามที่กฎหมายบัญญัติ

หรือไม่กระนั้นแล้วข้อมูลจากการศึกษาเกี่ยวกับคนชรา/คนพิกาÃ ทั้งข้อมูลด้านจำนวนจริงในประเทศไทย, ข้อมูลจาก ADA, USA., ข้อมูลกรณีศึกษา และโครงการนำร่องของหน่วยงานต่างๆ ทั้งภาครัฐ หน่วยงานระหว่างประเทศ เอกชน และ NGO ที่จะของนำเสนอในบทความนี้ อาจจะสามารถจุดประเด็นให้เหล่านักออกแบบกายภาพต่างๆ โดยเฉพาะสถาปนิกและภูมิสถาปนิกได้คำนึงถึงกลุ่มคนเหล่านี้บ้าง

เมื่อเวลานั้นมาถึง คุณค่างานสถาปัตยกรรมและภูมิสถาปัตยกรรม คงไม่ได้อยู่เพียงแค่หน้าตาความสวยงาม และการใช้สอย หากแต่เกี่ยวข้องกับความรู้สึกในจิตใจอันเปี่ยมด้วยความเกื้อกูล การอยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข ปราศจากซึ่งความเหลื่อมล้ำจากความเป็นมนุษย์ แล้วขอท่านลองจินตนาการดูสักนิดว่าสภาพรอบข้างนั้น "ศิวิไลซ์" อย่างแท้จริงใช่หรือไม่?